String

"Met een string in je spleet zie je veel maar toch geen reet" - belangwekkende tegelwijsheid uit Valkenburg

Kroegpraat

We waren met zijn tweeën in gesprek, niet diepgaand maar wel onderhoudend. Zij stond met de rug naar het café, ik zag haar komen. “Oh, het was zo leuk! Het huisje was te gek, alle comfort aanwezig. De omgeving: prachtig! En heerlijk weer, ja dat vooral, heerlijk weer blablablabla……..” Ik had haar zien komen maar kon niet tijdig anticiperen. Ons tweegesprek werd bruusk doodgeknuppeld door de woordenstroom van de indringster. “…..blablabla……” Ontregeld schuifelde ik op mijn plaats aan de bar heen weer, 5 cm naar rechts, 5 naar links en weer terug. Ik durfde mijn gesprekspartner (MIJN gesprekspartner) nauwelijks aan te kijken uit angst mijn ongemak te laten blijken. De brokstukken van ons gesprek lagen verspreid door het café en ik zag nu al in dat we ze nooit meer aan elkaar zouden kunnen lijmen. “…..blablabla en toen zei ik blablablabla……” Moest ik nou gewoon weglopen? “…..blablabla het was echt de mooiste week van mijn leven.” Daar kwam haar man, misschien kon hij ons nog redden. “Zeg kom je u nog of hoe zit dat? Ik sta al 10 minuten buiten op je te wachten.” ”Ja, ja, ik kom. Maar zij vroegen me hoe het was geweest.”

De stol

Gisteren had ik het er nog over: weinig mensen in Nederland weten wat Hemelvaart, Pinksteren en zelfs Pasen inhouden. Dat het vrije dagen zijn en met Hemelvaart een verplichte vrije dag tussen de donderdag en het weekend, dat is algemeen bekend. Met Pasen zoeken we eieren en ontbijten we uitgebreid, met Pinksteren is er altijd Pinkpop. Pinksteren en Hemelvaart stellen verder, vanuit de optiek van de religieuze beleving, niks meer voor. Pasen zal de komende jaren waarschijnlijk ook verworden tot een tweedagenvullende kinderattractie met vreetfestijn voor volwassenen.

Waarom ik dat denk? Tot op heden onderscheidden Pasen en Kerstmis zich van de andere genoemde christelijke feesten doordat 1) de mensen er nog voor naar de kerk gingen en 2) zij elk een eigen, naar hen vernoemd, brood kenden: de paas- respectievelijk kerststol. Dat mensen nog naar de kerk gaan neemt sowieso af, maar met Pasen veel harder dan met kerst. Maar vooral dat tweede punt wordt ernstig ondermijnd.

Sinds enkele jaren zien we zo nu en dan al een 'sinterklaasstol' in de schappen liggen, een onbegrijpelijk fenomeen. Sinterklaas, dat is pepernoten en speculaas, geen krentenbrood. Ik vermoed dan ook dat als de goedheiligman daar weet van krijgt hij alles in het werk zal stellen de verkoop van naar hem vernoemde stollen tegen te gaan. Maar dat zal de exclusiviteit van de paas- en kerststol niet redden, want vandaag werd ik in de supermarkt opgeschrikt door een nieuwe indringer in de wereld der stollen: de Pinksterstol! Eerst las ik het aanbiedingenbordje onbewust, pas met een vertraging van enkele seconden drong het tot me door en keerde ik op mijn schreden terug. Het stond er echt: aanbieding Pinksterstol.

Ik zie het al voor me en het doet me huiveren, mensen die tijdens hun Pinksterontbijt, zonder enige notie van het waarom van de naam Pinksteren en de in de schoot geworpen vije dag, van een ruim met boter besmeerd sneetje Pinksterstol genieten. Wat volgt er nu nog? Natuurlijk de Hemelvaartstol en Nieuwjaarsstol. En dan het jaar daarna de herfstvakantiestol en krokusstol. En dan, in 2009 schat ik, krijgen we als klap op de vuurpijl de derdedinsdagvanseptember oftewel Prinsjesstol, waarmee we terug zijn bij hetgeen ik mee begon: weinig mensen in Nederland weten nog wat dat voor dag is.

stilte en rumoer

Vanochtend stapte ik goedgeluimd op de fiets om naar een afspraak 10 km verderop te rijden. De grilligheid die de weergoden de afgelopen dagen lieten zien kon mij niet weerhouden op mijn airconditioned stalen ros te stappen. Aandachtig nam ik de omgeving van mijn route in mij op, evenals het kluwen van geluid dat op me af kwam: de bries langs mijn oren, krijsende kraaien, kwetterende kleinere vogelsoorten, langsrazende auto's, bonkende treinbielzen en ruisende boomtoppen. Een prachtig concert, ik genoot.

Voor me fietste een meisje, ze maakte geen enkel geluid. Haar voeten hielden de pedalen geluidloos in beweging, haar rug was perfect recht - hetgeen ik altijd met afgunst aanschouw, want mijn rug loopt in een bocht en doet altijd zeer - en straalde geen enkel geluid uit. In stilte gleed ze over het fietspad. Prachtig, die stilte in dit rumoerige landschap.

Toen ik haar passeerde zag ik een uiterst dun kabeltje van haar oor naar haar broekzak lopen. Op dat moment realiseerde ik me dat zij de vierde persoon was die ik in de afgelopen 5 kilometer passeerde, met een hoofdtelefoon van een MP3-speler in het oor. Het intrigeerde me, muziek in je oor, misschien wel snoeiharde metal, hardcore punk of hiphop, en dan zo'n sereniteit uitstralen. Jezelf volledig afsluiten van de rumoerige straat, enkel door een dopje in je oor. Hoe stil is dan stilte? Even leek het alsof om mij heen alles stilviel en ik verbeeldde me harde muziek in mijn oren. Mijn trommelvlies voelde pijnlijk aan.

Ik ben een grote muziekliefhebber, draai liefst de hele dag muziek, maar het concert van bomen, wind, vogels en verkeer wil ik (voorlopig) nog niet inruilen voor het geluid uit een MP3-speler.

Links vs. liberaal of links én liberaal?

Links liberaal, sociaal liberaal of hoe je het wilt noemen, het lijkt veel op een contradictio in terminis, hoezeer ik me er toch ook door aangetrokken voel.

Wat versta ik persoonlijk onder liberaal? Dat is de ruimte die ik als individu heb om mijn eigen stappen te kunnen nemen en meningen te uiten.

Wat versta ik onder links of onder sociaal? Dat is de gezamenlijke verantwoordelijkheid of solidariteit naar alle mensen toe, vooral als het gaat om basiswaarden, zaken als inkomen en opleiding. Ik houd met name daarvoor de overheid verantwoordelijk en veel minder voor betuttelende zaken die nu vaak in kamer en kabinet de revue passeren.

Wat is het moeilijk om sociaal of links en liberalisme te combineren. Je kunt wel zeggen dat de overheid zich moet beperken tot het garanderen van basisvoorwaarden van alle burgers, maar wat zijn basisvoorwaarden? Horen daar ook verkeersveiligheid bij of cultuursubsidies, of landbouwsubsidies, fiscale hypotheekaftrek of acties als de + -campagne van ex-minister Verdonk?

En waarom horen daar niet bij zaken als de verplatting en versexualisering van de media (meer bloot en vrouwonvriendelijk, en meer sex), of de liberalisering van energie? Wat is sociaal en wat is liberaal, en hoe bepalen we dat? Wie bepaalt dat? Wie het weet mag het zeggen.

Een nieuwe lente voor de religies?

Het voorjaar is een tijd met vele katholieke/christelijke feestelijkheden. Pasen, Hemelvaart, Pinsteren, het Limburgse land wordt doorkruist door processies en de onvermijdelijke communiefeesten worden weer volop gevierd. De laatste jaren lijkt, in elk geval in de katholieke kerk, de leidraad bij deze feestelijkheden te worden gevormd door verwijzingen naar de regels waarmee god geëerd dient te worden. Alles ter ere van god. De mens, het plezier, de naastenliefde zijn daaraan ondergeschikt.


Deze tendens die ik, niet-kerkelijke, meen te bespeuren, past goed in het mondiale beeld van in hun waarachtige schulp kruipende religies. Bekend voorbeeld is de islam, waarbij verschillende stromingen op basis van verschillende archaïsche geschriften elkaar de waarheid betwisten. Maar ook de Amerikaanse evangelisten en daaraan verwante groeperingen weten erg goed hoe je moet leven. Zij kennen de regels die god weet wie heeft opgeschreven. Ook in Nederland heeft de gereguleerde religie en daaraan gekoppelde sektarische waarheid een stevige opmars gemaakt, met zijn voorlopig hoogtepunt in een sterk christelijk gekleurd kabinet. Blijkbaar zoekt de kiezer de oplossing van zijn problemen met het gepercipieerde verval van het vertrouwde morele kader eerder bij adepten van religie dan bij zichzelf.

In de verschillende kerken wordt deze verwarring bij de gewone mens uitgelegd als een hernieuwde aandacht voor god in onze seculariseerde maatschappij. En, las ik laatst weer in een interview met een priester, het moet gaan om een compomisloze aandacht voor god. Dat kan alleen volgens de regels van de, in dit specifieke geval katholieke (maar kan evengoed gelezen worden als Lutherse, Nederlands Hervormde, joodse, islamitische, evangelische enz.) kerk. Persoonlijk ben ik het daarmee oneens. Mijn redenen sluiten goed aan bij wat Erasmus mooi beschreef in Lof der Zotheid, uit 1508! (het is dus blijkbaar van alle tijden, van evolutie is helaas weinig sprake). Over de religieuzen die in de hemel arriveren en opscheppen over hoe goed ze de regels hebben nageleefd schrijft hij het volgende:

"Maar Christus zal hun snoeven onderbreken - anders zou er nooit een eind aan komen - en zeggen: '(..) Ik erken maar één wet als waarlijk de mijne, en juist daar hoor ik niets over. (..) Laten zij die heiliger dan ikzelf willen lijken desnoods in de driehonderdvijfenzestigste hemel zijn, of door de uitvinders van die regeltjes die ze hoger aanslaan dan mijn geboden een nieuwe hemel speciaal voor zich laten bouwen."

Ook de New Positivoos hadden de essentie begrepen. Kijk op: http://www.kootenbie.nl/teksten/godswonderplus.asp

Mooier weer, blijere mensen?

Het weer verandert. We krijgen meer warme en zonnige dagen, en meer onstuimig weer. Waar ik nu zo benieuwd naar ben, is, wat het doet met het gemoed van mensen. Verandert de cultuur? Worden we blijer?

We kennen allemaal wel de berichten van de hoogste zelfmoordcijfers in Scandinavië en de beelden van het buitenleven in Mediterrane en warme landen. Hier in Nederland zitten we allemaal achter de geraniums goed opgeborgen, ieder met zijn eigen recht op die zwaar bevochten privacy. En hier in Nederland zijn we ook altijd druk en geregeld. Aan siësta en veel feesten doen we niet echt. Gaat dat veranderen, met het klimaat? Heeft de negatieve oorzaak van de opwarming dan misschien toch ook een positieve uitwerking? Wie gaat dit onderzoeken?

Rust

Al tijden heb ik niet meer mijn zinloze opvattingen en meningen geventileerd op deze blog. Ik dacht erover na hoe dat toch komt en kwam tot de ontdekking dat ik ook al dagen niks meer heb meegemaakt. Op zichzelf is dat niet onprettig en ik vermoed dat een groot deel van de mensheid graag in die gesteldheid zou verkeren. Als je niks meemaakt kan je namelijk ook niks gebeuren; er kan niets fout gaan. Aangezien de meeste mensen risico's schuwen en ze daarom vermijden, is niks meemaken goed. Echter, als je niks meemaakt kan er ook niks goed gaan. En dat is toch wel jammer.

Goed, over deze wezenlijke discrepantie kan ik denk ik wel een hele verhandeling schrijven, maar dat zal ik nu niet doen. Voor mij is de conclusie dat ik toch maar weer eens wat moet gaan meemaken. Lang leve het risico, dan heb je tenminste wat om over te schrijven!